လ

သုံးနှစ်ကာလက သူမော်စကိုကို ရောက်ဖူးပါသည် Он был в Москве три года тому назад

см. ကာလနာ 1)

(ကုလသမဂ္ဂ) Организация Объединённых Наций, ООН

ရှင်… ဒီနေ့ အိမ်ပြန်လာတာ နောက်ကျလှချည်လား။ ကဲ… ဘယ်မှာတုံး လခ Дорогой, ты сегодня так поздно! Ну, где зарплата?

လခ заработная плата

သုံးလခန့် примерно три месяца

(также ခရီးသွားကာလ) туристический сезон

တစ်လနှစ်ခါ два раза в месяц

см. ဇူလိုင်လ

နှစ်လစာ за два месяца

дождь, который льёт в месяце тотэлин (см. တော်သလင်းလ)

မင်း ကျောင်း ခဏခဏ ပျက်တယ်တဲ့၊ စာလည်း မကြိုးစားဘူးတဲ့၊ ပြီးခဲ့တဲ့ လပတ်တုန်းကလည်း သုံးဘာသာတောင် ကျတယ်ဆို Говорят, ты часто прогуливаешь школу, не стараешься, а в прошлом месяце завалил целых три предмета!

праздник «Тазаундайн» или တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ «Тазанмоун»

မူလတန်း начальная школа (с 1 по 4 классы)

ရှစ်လတာမျှနေ я здесь живу восемь месяцев

ကိုဗစ်-၁၉ ကို စတွေ့ခဲ့ရတာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အကုန်ကမှပါ။ တိတိကျကျပြောရရင် တရုတ်နိုင်ငံ ဝူဟန်မြို့မှာ ဒီဇင်ဘာလနှောင်းပိုင်းလောက်က စပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ် Впервые с COVID-19 столкнулись в конце 2019 года. Если говорить точнее, он возник в конце декабря в китайском городе Ухань

အရင်လထဲတုန်းက за прошлый месяц

см. ဒလကြမ်း

см. ဒလစပ်

ဒါဆိုရင် ဒါဟာ လပိုင်းလား နှစ်ပိုင်းအတွင်း ဖြစ်လာဖို့ ပြောတာလား Так вы говорите, это произойдет в течении месяца? Года?

ဒါပေမဲ့လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းကစလို့ နိုင်ငံရေး မတည်မငြိမ်မှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလမှာတော့ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ် однако, с началом 2021 года возникла политическая нестабильность, и в феврале произошел военный переворот

နောက်ကာလ будущее время

အလကားရသည့်နွား၊ သွားဖြဲကြည့် (посл.) ≈ дарёному коню в зубы не смотрят

လဆန်းပက္ခ первая половина месяца (с 1-го по 15-е число каждого месяца

လဆုတ်ပက္ခ вторая половина месяца (с 15-го по 30-е число каждого месяца)

ပစ္စုပ္ပန်ကာလ грам. настоящее время

မူလတန်းပညာရေး начальное образование

см. ပဉ္စသီလ

တစ်လပတ်လုံး весь, целый месяц

မူလရပိုင်ခွင့်များ၊ ရသင့်ရထိုက်သောရပိုင်ခွင့်များ законные права

ပုဂ္ဂလဓိဋ္ဌါန်အားဖြင့် лично

ဩဂုတ်လ

2. (разг.) (спиртные напитки) အရက်၊ သေရည်သေရက်၊ အယ်လကို ဟော

горы အက်လပတောင်များ

(устарелое явление) ကာလယုတ္တိမဲ့ခြင်း

ဧပြီလ

Генеральная Ассамблея ООН ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ (စည်းဝေးပွဲ)

1. လသာဆောင်၊ လသာခန်း

безвоздушное пространство လေမရှိသောနယ်၊ လေဟာကွက်၊ လဟာ

безвозмездная помощь အလကားပေးသော အကူအညီ

(биол.) (хим.) အယ်လဘူမင်း [နှင့်ဆိုင်သော]

2. (биол.) (хим.) အယ်လဘူမင်း၊ ပရိုတိန်း

အချည်းနှီးမျှသာ၊ အကျိုးမရှိဘဲ၊ အလကား

покупать за бесценок (разг.) အချောင်ရသည်၊ အလကားရသည်

в ближайшем будущем အလွန်နီးကပ်လျက်ရှိသော အနာဂတ်ကာလတွင်

будущее время (грам.) လာလတ္တံ့ကာလ၊ အနာဂတ်ကာလ

လွန်ခဲ့သော ကာလ၊ ပြီးခဲ့သည့် အဖြစ်

အတိတ် ကာလဖြစ်သော၊ ပြီးခဲ့သော

в настоящее время ယခုအခါ[တွင်]၊ ယခုခေတ်ကာလ၌၊ လောလောဆယ်

в месяц တစ်လလျှင်

လေလုံသော၊ ဓါတ်ငွေ့မဲ့သော၊ ဟာနေသော၊ လဟာဖြစ်နေသော

ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ရှိသော၊ ကာလကြာမြင့်သော

вековая отсталость ကာလကြာမြင့်စွာ ခေတ်နောက်ကျ နေမှု

ကာလသား [ရောဂါနှင့်ဆိုင်သော]

ဝရန်တာ၊ အိမ်ရှေ့ အဖီ၊ လသာခန်း

ထာဝရသဘော၊ အပိုင်းအခြားမရှိသောကာလ

месячный взнос လစဉ်ကြေး

г. ဗစ်လနစ်

военное время စစ်ဖြစ်သောကာလ၊ စစ်ကာလ

на открытом воздухе အပြင်မှာ၊ လဟာပြင်မှာ

(разг.) အချည်းနှီး၊ အလကား

လည်ပတ်သည်၊ လည်သည်၊ ချာလပတ်လည်သည်

လည်ပတ်ခြင်း၊ လည်ခြင်း၊ ချာလပတ်လည်ခြင်း

ဩဂုတ်လ

он родился в августе ဩဂုတ်လမှာ မွေးတယ်၊ သူ့ကို ဩဂုတ်လမှာ မွေးဖွားတယ်

она родилась девятого августа ဩဂုတ်လ ကိုးရက်နေ့မှာ သူမကို မွေးတယ်

мы вернёмся из поездки в начале августа ဩဂုတ်လဆန်းမှာ ကျွန်တော်တို့ ခရီးထွက်ရာမှ ပြန်လာမယ်

она вернётся из поездки в середине (в конце) августа ဩဂုတ်လအလယ်မှာ (အဆုံးမှာ) ခရီးထွက်ရာမှ ပြန်လာမယ်

ဧပြီလ

он родился четвёртого апреля ဧပြီလ လေးရက်နေ့မှာ သူ့ကို မွေးတယ်

она родилась в апреле ဧပြီလမှာ သူမကို မွေးဖွားတယ်

он отсутствовал с начала апреля по июнь ဧပြီလဆန်းက ဇွန်လအထိ သူ မရှိခဲ့ဘူး၊ ဧပြီလဆန်းက ဇွန်လအထိ သူ ပျက်ကွက်ခဲ့တယ်

ဧပြီလ [နဲ့ ဆိုင်တဲ့]

1. လသာဆောင်၊ ဝရန်တာ

с ним разговаривать бесполезно သူနဲ့ စကား ပြောရတာ အချည်းနှီးပဲ၊ သူနဲ့ စကားပြောလို့ အလကားပဲ

бросать слова на ветер တောင်စဉ်ရေမရရ ပြောတယ်၊ အလဟဿ ပြောတယ်၊ အလကား လျှောက်ပြောတယ်

прекрасное будущее လမင်းတစ်ရာ သာမဲ့ ခေတ်

в ме было холодно မေလက ချမ်းခဲ့တယ်၊ မေလက အေးခဲ့တယ်

внешняя политика государства နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒ၊ နိုင်ငံရဲ့ ပြည်ပပေါ်လစီ

вносить плату за квартиру အိမ်ခန်းလခ ပေးသွင်းတယ်

внутренняя политика ပြည်တွင်းရေး ပေါ်လစီ၊ ပြည်တွင်းရေး မူဝါဒ

военное время စစ်ကာလ၊ စစ်ဖြစ်တဲ့ကာလ

возросла заработная плата လုပ်ခတိုးလာတယ်၊ လခ ကြီးလာတယ်

сегодня восемнадцатое мая ဒီနေ့ မေလ ဆယ့်ရှစ်ရက်နေ့

восход луны လထွက်

восьмое марта မတ်လရှစ်ရက်နေ့

тёплое время နွေကာလ၊ နွေချိန်

дождливое время မိုးကာလ၊ မိုးတွင်း၊ မိုးချိန်

5. (мн. употр. в одном знач. с ед.) (какое или чего) ကာလ

мирное время ငြိမ်းချမ်းရေး ကာလ၊ အေးချမ်းတဲ့ ကာလ

военное время စစ်ကာလ

тяжёлое время, тяжёлые времена ဒုက္ခရောက်တဲ့ အချိန်ကာလ၊ ပင်ပန်းခက်ခဲတဲ့ အချိန်ကာလ

время бурного развития науки သိပ္ပံပညာ တရှိန်ထိုး တိုးတက် ထွန်းကားတဲ့ အချိန်ကာလ

7. гром. ကာလ

настоящее время ပစ္စုပ္ပန်ကာလ

прошедшее время အတိတ်ကာလ

будущее время အနာဂတ်ကာလ

за последнее время мы много сделали နောက်ဆုံး အချိန်ကာလမှာ ကျွန်တော်တို့ အများကြီး လုပ်ခဲ့ကြတယ်

со временем တစ်စတစ်စ၊ အချိန်ကာလကြာတဲ့အခါ

за всё время этой власти ဒီ အာဏာတည်တဲ့ အချိန်ကာလပတ်လုံး

во время выборов ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်နေစဉ် ကာလမှာ

за это же время ဒီအချိန်ကာလ အတောအတွင်း

луна ещё не взошла လ မထွက်သေးဘူး

это случилось второго февраля ဒီဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ နှစ်ရက်နေ့က ဖြစ်ခဲ့တယ်

вторая половина марта месяца မတ်လနောက်ပိုင်း၊ မတ်လဒုတိယလဝက်

выдавать зарплату လခထုတ်ပေးတယ်

журнал выходит каждый месяц ဂျာနယ်ဟာ လစဉ် ထွက်တယ်

год начинается с первого января ဇန်နဝါရီလ တစ်ရက်ကနေ စပြီး နှစ်စတယ်

годы гражданской войны ပြည်တွင်းစစ် ကာလ

в школах учебный год начинается с первого сентября и кончается в июне အခြေခံပညာရေးကျောင်းမှာ စာသင်နှစ်ဟာ စက်တင်ဘာလ တစ်ရက်ကစပြီး ဇွန်လမှာ ကုန်ဆုံးတယ်

фабрика дала за месяц много метров ткани စက်ရုံက တစ်လကို အထည် မီတာပေါင်း အများအပြား ထုတ်လုပ်ပေးတယ်

далёкое будущее ရှည်ဝေးလှတဲ့ အနာဂတ်ကာလ၊ ရှည်ကြာတဲ့ အနာဂတ်

далёкое прошлое ဝေးလံတဲ့ အတိတ်ကာလ

7 ноября 1917 года — историческая дата ၁၉၁၇-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၇)ရက်နေ့ဟာ သမိုင်းဝင်နေ့ ဖြစ်တယ်

в году двенадцать месяцев တစ်နှစ်မှာ ဆယ့်နှစ်လ ရှိတယ်

ဒီဇင်ဘာလ

он приедет в декабре ဒီဇင်ဘာလထဲမှာ သူ လာလိမ့်မယ်

он уезжает пятого декабря ဒီဇင်ဘာလ ငါးရက်နေ့မှာ သူ ထွက်ခွာတယ်

сегодня двадцать восьмое декабря ဒီနေ့ ဒီဇင်ဘာလ နှစ်ဆယ့်ရှစ်ရက်နေ့ ဖြစ်တယ်

ဒီဇင်ဘာလ [နဲ့ဆိုင်တဲ့ ]

декабрьские морозы ဒီဇင်ဘာလရဲ့ အအေးဒဏ်

быть без дела အလကားနေတယ်၊ အလုပ်မရှိဘူး

9 Мая — День победы မေလ ကိုးရက်နေ့ဟာ အောင်ပွဲနေ့၊ မေလ(၉)ရက်နေ့ဟာ အောင်ပွဲနေ့ဖြစ်တယ်

Международный женский день 8 марта မတ်လ(၈)ရက်နေ့ဟာ နိုင်ငံတကာ အမျိုးသမီးနေ့ ဖြစ်တယ်၊ မတ်လ(၈)ရက်နေ့ဟာ ကမ္ဘာ့အမျိုးသမီးနေ့ ဖြစ်တယ်

5. (так как мн.) ကာလ

дни молодости လူငယ်ဘဝ၊ ငယ်ရွယ်စဉ်ကာလ